Terwijl de temperaturen in het Europese deel van Nederland redelijk vergelijkbaar zijn met de temperaturen van Caribisch Nederland, zet minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening verdere stappen om woningcorporaties mogelijk te maken en actief te laten zijn op de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Een zogenoemde Woningwet BES moet hier het juridisch kader voor gaan bieden. Net als Europees Nederland heeft Caribisch Nederland namelijk een aanzienlijk tekort aan betaalbare woningen voor mensen met een laag of middeninkomen. VBTM praat u bij over de stand van zaken.
Toegelaten instellingen straks ook mogelijk en actief in Caribisch Nederland
Aanleiding
Al enige jaren is door specifieke regionale omstandigheden op de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba een steeds meer toenemende disbalans tussen de vraag naar en het aanbod van betaalbare woningen. Zo is sprake van een lange(re) bouwtijd als gevolg van de lastige aanvoer van bouwmaterialen, bestaat de nodige onduidelijkheid over eigendom van grond en worden woningen uit de bestaande woningvoorraad ingezet voor toeristische verhuur. Om dit laatste meer tegen te gaan, bereidt onder meer Bonaire al een huisvestingsverordening voor waarbij de woonruimteverdeling verder wordt geregeld. De bedoeling is onder andere dat er een zelfbewoningsplicht gaat gelden en woningzoekenden met een maatschappelijke band met het eiland voorrang krijgen bij de verdeling van woonruimte en de uitgifte van erfpachtgrond voor de bouw van een woning. Verder vormt de slechte toegang tot financiering een belangrijke oorzaak van het probleem. Waar het in het Europese deel van Nederland mogelijk is voor woningcorporaties om op grond van de Woningwet gebruik te maken van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW), is dat niet mogelijk in Caribisch Nederland. Op de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba geldt de Woningwet namelijk niet en is het voor bijvoorbeeld lokale woonstichtingen dus niet mogelijk om onder die gunstigere (financierings)voorwaarden werkzaam te zijn.
Woningwet BES
Met de Woningwet BES wordt nu beoogd om het mogelijk te maken om als toegelaten instelling op de BES-eilanden aangemerkt te kunnen worden. Op basis hiervan kan dan wél een beroep worden gedaan op de borgingsvoorziening van de WSW als verder ook voldaan wordt aan de eisen die de Woningwet stelt aan toegelaten instellingen. De Autoriteit woningcorporaties (Aw) gaat ook op deze toegelaten instellingen het toezicht houden. Zodoende zou de Woningwet BES ook bijdragen aan de verdere professionalisering van de sociale huursector op de eilanden.
Wanneer de Woningwet BES precies wordt ingevoerd, zullen we nog even moeten afwachten. Hoewel beoogd wordt om deze wet op 1 januari 2027 in werking te laten treden, is op dit moment nog slechts sprake van een concept wetsvoorstel dat dat door de minister op 5 augustus 2025 met een internetconsultatie is voorgelegd. Dit houdt in dat iedereen tot 28 september 2025 de mogelijkheid heeft om op het concept wetsvoorstel een reactie te geven. Deze reacties zullen vervolgens door de minister worden verwerkt, waarna het concept wetsvoorstel verder nog door zowel de Tweede Kamer als Eerste Kamer moet worden behandeld en aangenomen.
Vragen of opmerkingen?
Heeft u vragen of opmerkingen naar aanleiding van dit bericht? Bent u bijvoorbeeld benieuwd naar de mogelijkheden en kansen die de Woningwet BES kan bieden voor uw organisatie? Neem dan gerust vrijblijvend contact op met Richard van Oevelen, Tom Hagens of een van onze andere specialisten van de sectie Vastgoed & Overheid.